Heeft geschiedenis een eindpunt, een doel? Lezing door dr. Herman De Kuyffer.

Voor volwassenen
Deze activiteit is helaas geëindigd,
bekijk de huidige agenda
Moderne historici proberen wetmatigheid een te ontdekken in een historisch proces dat naar een einddoel leidt.
Jacob van Spreeuwen, Filosoof in zijn studeerkamer. (1645)
Rijksmuseum Amsterdam

Historia betekende voor de oude Grieken navorsing, onderzoek en het resultaat ervan, verhaal of geschiedenis. Dat onderzoek en dat verslag waren enkel en alleen op het verleden gericht om de tijd te begrijpen waarin men leefde. Zo wilde Polybius (ca. 205 v.C. – ca. 130 v.C.) achterhalen hoe de wereldheerschappij van Rome tot stand was gekomen.

En de toekomst? Het ligt in de natuur van de dingen te groeien en te vergaan. Alles keert in een cyclische beweging terug naar het beginpunt. Dat was de enige zekerheid, al bleef het moeilijk de duur van het historisch proces te schatten. De kerkvaders ontwikkelden uit de joodse profetie en de christelijke eschatologie, de leer van de laatste dingen, een geschiedenistheologie die gericht was op door God geleide metahistorische en bovennatuurlijke gebeurtenissen zoals schepping, incarnatie, oordeel en verlossing. Vanaf de achttiende eeuw werd door de moderne mens een geschiedenisfilosofie uitgedacht die verbonden werd met de idee van de vooruitgang. Goddelijke voorzienigheid wordt nu overbodig en zelfs ongewenst, want de mens moet zelf bouwen aan een glorierijke toekomst in een steeds betere wereld.

Moderne historici en filosofen zijn nu futuristen, die proberen wetmatigheid te ontdekken in een historisch proces dat naar een einddoel leidt, al zijn er nog sceptici genoeg die ’s mensen handel en wandel eerder beschrijven als een doelloos heen en weer gedraaf.

Inschrijven

Inschrijven voor deze lezing is verplicht via de website.

Datum

donderdag 11 december 2014 van 13:30 tot 16:00