Erfenis van Aristoteles Zesdelige cursus

Voor volwassenen
In deze zesdelige cursus leer je hoe Nederlandse wetenschappers zich losmaakten van de erfenis van Aristoteles. Tot in de late middeleeuwen konden natuurwetenschappers niet om Aristoteles heen. Langzamerhand maakten zij zich daarvan los.

Nederlanders hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het losweken van Aristoteles. Interessant is de politieke, economische en wetenschappelijke context waarbinnen zich dit afspeelde. In deze cursus staan – na de fysica van Aristoteles en zijn navolgers – vier Nederlanders centraal die tussen 1500 en 1800 op het gebied van de natuurkunde tot de internationale top behoorden. De cursus beoogt interessant te zijn voor iedereen met belangstelling voor alfa- en bètawetenschappen.

Programma

Aristoteles
De natuurfilosofie van Aristoteles heeft een grote overtuigingskracht en domineert, ondanks enkele hardnekkige tegenstrijdigheden met de waarneembare werkelijkheid, gedurende meer dan anderhalf millennium de westerse natuurwetenschap.

Aristotelisme
Zodra dankzij de Arabieren de werken van Aristoteles in detail bestudeerd kunnen worden, proberen wetenschappers aan de universiteiten zijn leer in overeenstemming te brengen met de christelijke leer. Enkelen proberen oplossingen te vinden voor wat natuurwetenschappelijk gezien problematisch is in de leer van Aristoteles. Zonder experimentele traditie is het echter moeilijk te onderkennen waardoor de natuur zich niet volgens het boekje gedraagt.

Simon Stevin
Hij komt uit Brugge, maar ontvlucht de Spanjaarden door naar Delft te verhuizen. Tijdens de Opstand is hij een steunpilaar van Maurits van Oranje. Stevin is beroemd om zijn ingenieurswerken (statica) én om zijn pleidooi voor het gebruik van de volkstaal. Ruim voordat Galileo Galilei dat in Pisa deed, toonde hij proefondervindelijk aan dat de overgeleverde theorie van de valbeweging niet rijmt met de werkelijkheid.

Christiaan Huygens
Huygens wordt wel gezien als de grootste Nederlandse natuurkundige (mechanicisme). Hij correspondeert met buitenlandse geleerden, komt in Frankrijk aan het hoofd te staan van de Académie Royale des Sciences. Hij bedenkt een manier om slingerklokken gelijk te laten lopen, ontdekt de ringen van Saturnus en formuleert een golftheorie voor de voortplanting van licht. In Londen bezoekt hij Isaac Newton.

Antoni van Leeuwenhoek
Na de bloeiperiode van de Gouden Eeuw komt niet alleen de economische maar ook de wetenschappelijke ontwikkeling in de Nederlanden op een lager pitje te staan. Eén persoon torent boven zijn collega’s uit door de fascinerende ontdekkingen die hij doet met zijn microscoop (optica). Hij correspondeert met de Royal Society in Londen.

Martinus van Marum
In de achttiende eeuw komen genootschappen van burgers op. Het is de tijd van de verlichting. Dankzij de nalatenschap van een in de lakenhandel rijk geworden koopman kan in Haarlem het eerste museum van Nederland ingericht worden. Van Marum wordt de directeur van dit Teyler’s Museum, waar hij een gigantische elektriseermachine bouwt (elektriciteit). De grote natuurkundige ontwikkelingen spelen zich echter buiten Nederland af. Hoe anders zal dat zijn aan het eind van de eeuw!

Over de docent

Drs. Jan Willem Lackamp studeerde theoretische natuurkunde aan de Radboud Universiteit. Hij werkte als leraar en schoolleider in het voortgezet onderwijs. Hij is lid van de redactie van Exaktueel, bron van actuele natuurkundeopgaven voor leraren en leerlingen. Tevens is hij medeauteur en eindredacteur van Bèta in het Dagelijks Leven.

Aanmelden

Aanmelden is verplicht via de website

Datum

woensdag 4 december 2019 van 10:30 tot 12:15
woensdag 27 november 2019 van 10:30 tot 12:15
woensdag 20 november 2019 van 10:30 tot 12:15
woensdag 13 november 2019 van 10:30 tot 12:15
woensdag 6 november 2019 van 10:30 tot 12:15
woensdag 30 oktober 2019 van 10:30 tot 12:15
Toon alle data

Prijs

€ 225,00

Locatie

Erasmusplein 1 6525 HT, Nijmegen Nederland

Contact

+31 (0)24 361 30 83

Organisatie