De European Solar Telescope Lezing door prof. dr. Robert J. Rutten

Voor jongeren en volwassenen
Deze activiteit is helaas geëindigd,
bekijk de huidige agenda
In deze lezing behandelt *prof. dr. Robert J. Rutten* de principes van zonnetelescopen. Met behulp van fraaie foto's en films demonstreert hij de successen en gaat hij in op diverse oplossingen voor turbulentie problemen.

Zonnetelescopen zijn wezenlijk anders dan de telescopen die dienen om het nachtelijke firmament te onderzoeken. Net zoals voor nachttelescopen hangen zowel de scherpte als de lichtopbrengst af van de diameter, maar grotere zonnetelescopen vangen ook meer hitte van de zon naast het licht dat men wil analyseren. Die levert verwarming en turbulentie binnenin en rondom de telescoop.

Vanaf het midden van de vorige eeuw werd dit probleem opgelost door zonnetelescopen luchtledig te zuigen, maar dat stelt beperkingen aan de grootte door het benodigde afsluitvenster: de maximale diameter is dan slechts 1 meter (Zweedse zonnetelescoop op La Palma).

De Dutch Open Telescope op La Palma bracht rond de eeuwwisseling de doorbraak met een geheel open ontwerp waar de wind (bij voorkeur stevig) dwars doorheen blaast. Dit leidde tot een nieuwe generatie grotere zonnetelescopen. De eerste twee van anderhalve meter verschenen in de Verenigde Staten en op Tenerife. Op Hawaii bouwen de Amerikanen momenteel een zonnetelescoop met 4 meter diameter, een Europese is in de ontwerpfase.

Naast turbulentie binnen de telescoop veroorzaakt de zonnewarmte ook turbulentie rondom en boven de telescoop: overdag is onze atmosfeer veel turbulenter dan ’s nachts. Hiervoor corrigeren is mogelijk dankzij geavanceerde optische technologie en computermethoden. In deze lezing behandelt prof. dr. Robert J. Rutten de principes van zonnetelescopen en de diverse oplossingen voor de turbulentie-problemen door een reeks telescopen als voorbeeld te nemen, en demonstreert hij de successen met fraaie beelden en films die inmiddels verkregen zijn.

Over de spreker

Prof. dr. Rutten was ruim veertig jaar zonnefysicus in Utrecht. Ook was hij deeltijdhoogleraar in Oslo en komt daar nog geregeld. Zijn expertise licht bij de manier waarop het licht van de zon ontsnapt en hoe de spectraallijnen in dat licht dienen als meetinstrument. Hij was nauw betrokken bij de waarnemingen met de Dutch Open Telescope op La Palma en onderzoekt momenteel de structuur van de zonnechromosfeer.

Prijs

Regulier € 7,50
Leden Sterrenwacht Midden-Nederland Gratis
Leden Astra Alteria Gratis

Tickets

Kaarten voor deze lezing zijn te koop via Eventbrite

Datum

vrijdag 2 november 2018 vanaf 20:00

Prijs

€ 7,50

Locatie

Sterrenwacht Midden-Nederland Schothorsterlaan 27 3822 NA, Amersfoort Nederland